อาการปวดบริเวณก้นหรือสะโพกด้านหลังเวลานั่งนาน ๆ หรือปวดร้าวลงต้นขา หลายคนมักจะเรียกอาการแบบนี้ว่า “ปวดสลักเพชร” ซึ่งพบได้บ่อยมากในคนทำงานออฟฟิศ ยกของหนัก หรือผู้ที่ใช้กล้ามเนื้อสะโพกหนัก ๆ บางคนอาจคิดว่าเป็นแค่ปวดกล้ามเนื้อธรรมดาเดี๋ยวก็หาย แต่ในความเป็นจริง อาการปวดสลักเพชรทำให้ปวดเรื้อรังและรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันได้
ข่าวดีก็คืออาการปวดสลักเพชรสามารถรักษาได้และหนึ่งในวิธีที่ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ คือการฝังเข็มตามศาสตร์แพทย์แผนจีน บทความนี้เราจะพาไปรู้จักว่าอาการปวดสลักเพชรคืออะไร เกิดจากสาเหตุอะไรบ้าง และการฝังเข็มช่วยบรรเทาอาการปวดสลักเพชรได้อย่างไร เพื่อที่จะเลือกวิธีดูแลรักษาได้อย่างเหมาะสม
ปวดสลักเพชร สลักเพชรจม คืออะไร
ภาวะสลักเพชรจมหรือ “อาการปวดสลักเพชร” คืออาการปวดสะโพกด้านหลังหรือปวดบริเวณก้น ในทางการแพทย์อาการนี้มักเกี่ยวข้องกับภาวะ Piriformis Syndrome หรือภาวะที่กล้ามเนื้อสะโพกกดทับเส้นประสาท เกิดจากการที่กล้ามเนื้อ Piriformis ซึ่งอยู่ลึกบริเวณสะโพกเกิดการตึง เกร็ง หรืออักเสบ จนไปกดทับเส้นประสาทไซอาติก (Sciatic nerve) ซึ่งเป็นเส้นประสาทที่วิ่งจากบริเวณหลังส่วนล่าง ผ่านสะโพก ลงไปยังต้นขา น่อง และเท้า มีหน้าที่สำคัญในการควบคุมการเคลื่อนไหวและการรับความรู้สึกของร่างกายส่วนล่าง
สาเหตุของอาการปวดสลักเพชร
- กล้ามเนื้อ Piriformis ตึงหรือหดเกร็ง
การนั่งเป็นเวลานาน โดยเฉพาะคนที่ต้องนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ หรือขับรถนาน ๆ อาจทำให้กล้ามเนื้อ Piriformis เกิดการตึงตัวหรือหดเกร็งได้ นอกจากนี้ การเปลี่ยนท่าทางอย่างรวดเร็วหรือการเคลื่อนไหวผิดท่าก็อาจทำให้กล้ามเนื้อเกิดการอักเสบและกดทับเส้นประสาทได้เช่นกัน
- กล้ามเนื้อ Piriformis มีขนาดใหญ่ขึ้น
การใช้งานกล้ามเนื้อสะโพกซ้ำ ๆ เช่น การออกกำลังกายที่เน้นกล้ามเนื้อก้น การวิ่ง การปั่นจักรยาน หรือการเล่นเวทเทรนนิง อาจทำให้กล้ามเนื้อ Piriformis มีขนาดใหญ่ขึ้น เมื่อกล้ามเนื้อขยายตัวมากขึ้นก็อาจเพิ่มโอกาสในการกดทับเส้นประสาทไซอาติกได้
- การบาดเจ็บหรือการกระแทกบริเวณสะโพก
การล้ม กระแทก หรือได้รับอุบัติเหตุบริเวณสะโพก อาจทำให้กล้ามเนื้อ Piriformis เกิดการอักเสบ บวม หรือเกิดพังผืด ส่งผลให้กล้ามเนื้อไปกดทับเส้นประสาทไซอาติก และทำให้เกิดอาการปวดสลักเพชร
- เกิดร่วมกับโรคกระดูกสันหลัง
ในบางราย อาการสลักเพชรจมอาจเกิดร่วมกับโรคอื่น ๆ เช่น หมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท หรือโรคกระดูกสันหลังเสื่อม ภาวะเหล่านี้อาจทำให้เกิดอาการปวดบริเวณสะโพกและหลังส่วนล่าง ส่งผลให้กล้ามเนื้อรอบสะโพกตึงตัวและหดเกร็งมากขึ้น จนเพิ่มโอกาสเกิดการกดทับเส้นประสาท
- ลักษณะของโครงสร้างร่างกาย
บางคนอาจมีโครงสร้างทางกายวิภาคที่แตกต่างตั้งแต่กำเนิด ทำให้เส้นประสาทไซอาติกวิ่งผ่านหรืออยู่ใกล้กับกล้ามเนื้อ Piriformis มากกว่าปกติ จึงทำให้มีโอกาสเกิดการกดทับเส้นประสาทได้ง่ายกว่าคนทั่วไป
ปวดสลักเพชรมีอาการอย่างไร?
- ปวดก้นหรือก้นกบ เวลากดแล้วรู้สึกเจ็บ
- ปวดสะโพกด้านใดด้านหนึ่ง
- ปวดสะโพกร้าวลงขาตามแนวเส้นประสาท
- บางรายอาจมีอาการชา หรือรู้สึกเหมือนไฟช็อตลงขา
- มักปวดมากขึ้นเมื่อนั่งท่าเดิมเป็นเวลานาน
- อาการดีขึ้นเมื่อเปลี่ยนอิริยาบถ เช่น ลุกขึ้นยืน เดิน หรือขยับตัว
ปวดสลักเพชรเกิดกับใครได้บ้าง
- คนที่นั่งทำงานนาน ๆ เช่น พนักงานออฟฟิศ
- ผู้ที่ยกของหนักเป็นประจำ
- นักกีฬา หรือผู้ที่ออกกำลังกายหนัก
- ผู้ที่มีภาวะกล้ามเนื้อสะโพกตึงหรืออ่อนแรง
โดยทั่วไปแล้ว อาการปวดจากภาวะสลักเพชรจมมักสัมพันธ์กับท่าทางการนั่ง การใช้กล้ามเนื้อสะโพกมากเกินไป หรือการนั่งทำงานเป็นเวลานาน ซึ่งพบได้บ่อยในคนทำงานออฟฟิศ
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?
- ปวดรุนแรงหรือปวดนานเกิน 1–2 สัปดาห์
- ปวดร้าวลงขาหรือมีอาการชา
- เดินลำบากหรือขาอ่อนแรง
- อาการไม่ดีขึ้นหลังพักหรือรับการรักษาเบื้องต้น
รักษาปวดสลักเพชรด้วยศาสตร์แพทย์แผนจีน
หนึ่งในวิธีที่ช่วยบรรเทาอาการปวดและฟื้นฟูการทำงานของกล้ามเนื้อได้ดีคือการฝังเข็ม (Acupuncture) และ Dry Needling การรักษาทั้งสองวิธีนี้ช่วยลดอาการปวด คลายกล้ามเนื้อ และช่วยให้กลับมาเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น
- ลดอาการปวด การฝังเข็มช่วยกระตุ้นการหลั่งสารระงับปวดตามธรรมชาติของร่างกาย ทำให้ความปวดบริเวณสะโพกและก้นลดลง
- คลายกล้ามเนื้อ การ Dry Needling สามารถกระตุ้นปมกล้ามเนื้อ (Trigger points) ที่เป็นต้นเหตุของอาการปวดได้โดยตรง โดยเฉพาะกล้ามเนื้อ Piriformis และกล้ามเนื้อสะโพก ช่วยคลายกล้ามเนื้อที่หดเกร็ง ลดแรงกดทับต่อเส้นประสาทไซอาติกทำให้การเคลื่อนไหวของสะโพกดีขึ้น
- ลดการอักเสบและเพิ่มการไหลเวียนเลือด การกระตุ้นด้วยเข็มสามารถเพิ่มการไหลเวียนเลือดในบริเวณกล้ามเนื้อสะโพก ช่วยลดการอักเสบของกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อรอบ ๆ รวมทั้งช่วยให้กระบวนการซ่อมแซมของร่างกายทำงานได้ดีขึ้น
- ฟื้นฟูการทำงานของเส้นประสาท เมื่อกล้ามเนื้อคลายตัวลง แรงกดทับต่อเส้นประสาทไซอาติกก็จะลดลงด้วย ส่งผลให้อาการปวดร้าวลงขา หรืออาการเสียวแปลบตามแนวเส้นประสาทดีขึ้น
นอกจากการฝังเข็มแล้ว ผู้ป่วยยังสามารถใช้การรักษาอย่างอื่นร่วมด้วย รวมถึงฝึกยืดกล้ามเนื้อสะโพกและหลัง พร้อมปรับพฤติกรรมการนั่งและการทำงาน เพื่อให้ผลการรักษาดีขึ้นและลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ
อาการปวดสลักเพชรเกิดจากกล้ามเนื้อ ข้อต่อ หรือเส้นประสาทบริเวณสะโพกและหลังส่วนล่าง การฝังเข็มตามศาสตร์แพทย์แผนจีนสามารถช่วยลดอาการปวดและฟื้นฟูการทำงานของร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะเมื่อรักษาร่วมกับการปรับพฤติกรรม
หากคุณมีอาการปวดสะโพก ปวดก้น หรือสงสัยว่ามีภาวะสลักเพชรจม แนะนำให้เข้ารับการตรวจประเมินกับผู้เชี่ยวชาญเพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสม ฟาจินคลินิก (Fa Jin Clinic) มีบริการรักษาด้วยการฝังเข็มและ Dry Needling โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้คุณกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างปกติอีกครั้ง
Fa Jin Clinic – ฟาจินคลินิก ฝังเข็ม ครอบแก้ว
ฝังเข็ม ครอบแก้ว ทุยหนา จัดกระดูก
ศาสตร์แพทย์แผนจีนครบวงจร
ติดต่อสอบถามและนัดหมาย
โทร: 086-994-6454
Line Official: @fajinclinic หรือคลิกที่นี่
เปิดให้บริการ 2 สาขา
สาขาอ่อนนุช: ชั้น 2 ของอาคารแฟร์ทาวเวอร์ สุขุมวิท 50 เปิดให้บริการทุกวัน เวลา 11:00 – 20:00 น.
สาขาอารีย์-พระราม 6: ชั้น 5 อาคารทิปโก้ทาวเวอร์ 1 เปิดให้บริการทุกวัน (หยุดวันอังคาร) เวลา 10:30 – 19:30 น.